zgemi    I    Basnda Biz    I    Yaynlar    I    Yanl Bilinenler
Anasayfa   I   letiim

Prof. Dr. ükrü BAYRAKTAR

Göz Hastalklar Uzman
Glokom ve Katarakt Cerrahisi






Prof. Dr. Zerrin BAYRAKTAR

Göz Hastalklar Uzman
Retina Hastalklar ve Cerrahisi






Badat cad. Cemal Bey Apt.
No. 393/1 Kat.2 D.17 aknbakkal
Suadiye / stanbul
Tel. 0216 358 25 01
E-mail. [email protected]

Videolar

Prof. Dr. kr Bayraktar'n konuk olduu TV programlarn izlemek iin ltfen tklaynz...

Sk Sorulan Sorular

Prof. Dr. kr Bayraktar Sorularnz yantlyor
 
     
             
     

GLOKOM (GZ TANSYONU) TEDAVS

Glokom tedavisinde ama gz tansiyonunu olabildiince drmektir!

Glokom tedavisi ile tehis konana kadar grme sinirinde olumu olan eski hasar dzeltmek mmkn deildir, ama gz tansiyonunu olabildiince drerek ilave hasar olumasn ve grme kaybn (dolaysyla krlk) nlemek mmkndr.

unu altn izerek vurgulamak isterim ki; bir glokom hastasnda eer glokom nedeni ile grme kayb olumusa, iki olaslk sz konusudur, ya glokom ancak grme kayb gelitikten sonra tehis edilmitir (ge tehis), ya da glokom tehisi erken evrede yaplmsa bile gz tansiyonu yeterli oranda drlmemitir (yetersiz tedavi).

Buradan hareketle baarl bir glokom tedavisi iin iki koul olduunu syleyebiliriz; olabildiince erken evrede tehis konmas ve tehis sonras gz tansiyonunun yeterli oranda ve kalc bir ekilde drlmesi.





deal gz tansiyonu ka olmal?

Glokom hastalar sklkla gz tansiyonum normal mi? deil mi?diye sorarlar. Aslnda Normal gz tansiyonu hatal bir kavramdr, onun yerine ortalama gz tansiyonu kavramn kullanmak daha dorudur. Toplumdaki ortalama gz tansiyonu 17 olup birimi milimetre civadr. Ancak gz tansiyonu seviyesi her zaman tehis ve tedavi iin bize kesin snrlar izmemektedir. Gz tansiyonu 25in zerinde ise ok byk olaslkla tedaviye balamaktayz. 18 ile 24 arasnda ise eitli risk faktrlerine ve tehis konana kadar olumu olan sinir hasarnn dzeyine gre karar vermekteyiz.

Glokomda tedaviye balamadan nce belli bir gz tansiyonu deerini hedef gz tansiyonu olarak belirlemekteyiz. Genellikle hedef gz tansiyonu olarak toplumdaki ortalama gz tansiyonu olan 17 seilmektedir. Ancak bu deere inilmesi glokom hastalarnn tmnde sinirdeki hasarn durmasn ne yazk ki salayamamaktadr. Bu nedenle glokomun ge evrede tehis edildii ve grme sinirindeki hasarn ilerlemi olduu gzlerde 15 veya 12 gibi ortalama gz tansiyonundan daha dk deerleri hedeflemek gerekir, ayrca akrabalarnda ok sayda glokom bulunan gen hastalarda da dk gz tansiyonu deerleri hedef olarak seilmelidir.

Glokomda farkl tedavi yntemi vardr: gz damlalar, lazer ve ameliyat.

Hedef gz tansiyonunu belirledikten sonra bu deere ulamak iin kademeli olarak tedavi uygulamaktayz.

  • Gz tansiyonu belirgin derecede yksek olan ve grme sinirinde ileri derecede hasar bulunan glokom hastalarnda ameliyata ncelik verilmelidir.
  • Damla tedavisini dzenli bir ekilde uygulayamayan nispeten yal glokom hastalarnda ya da damlalara allerjisi olan gzlerde de ameliyat ncelikle tercih etmek gerekir.
  • Erken devre glokomda ve gen hastalarda ise damla tedavisi ncelikle seilmelidir; nk genlerde beklenen yaam sresi uzundur, bu nedenle glokom ameliyatnda alan kanaln belli bir sre sonra kapanabilecei gz nnde bulundurulmaldr.

Lazer tedavisi glokomda yaygn olarak kullanlmaktadr. zellikle dar al glokomda lazer iridotomi ilk tedavi seeneidir, damla tedavisine yeterli cevap vermeyen ya da damla kullanamayan ak al glokom hastalarnda selektif lazer trabekloplasti iyi bir alternatif oluturur, ayrca belli glokom trlerinde diyot lazer siklofotokoglasyon ya da endoskopik siklofotokoaglasyon gibi lazer tedavileri de baarl bir biimde kullanlmaktadr.


Altn izerek vurgulanmas gereken husus; sadece gz tansiyonu iin konmu olan hedefe ulalmasnn baarl bir glokom tedavisi iin yeterli olmad, ayn zamanda bunun srekli olmasn salamak gerektiidir. Hangi tedavi ynteminin seilecei hastadan hastaya farkllk gsterecei iin bir glokom uzmannn grne bavurulmas yerinde bir davran olacaktr. Ancak hastann da bu tedavi ynteminin niin seildii konusunda yeterince bilgilendirilmesi ve onaynn alnmas ok nemlidir, nk glokom gibi hayat boyu srecek bir hastalkta ancak iyi bir hasta-hekim ilikisi kurulursa baar salanabilir.


Baz glokom hastalarnda tedavi ile hedeflediimiz gz tansiyonu seviyesine ulatmz halde grme sinirindeki hasarn ilerlemeye devam ettiini grebilmekteyiz. Bu durumda mutlaka hedef tansiyon deerini deitirmek ve daha dk bir gz tansiyonunu hedef olarak semek gereklidir. Bu tr glokom hastalarnda da genellikle ameliyat tercih etmekteyiz.

Glokomda ila tedavisi (gz damlalar)

Genellikle ilk tercih olarak prostaglandin dediimiz ila grubu kullanlr. Bu gruptaki gz damlalar gz svsnn gz terk etmesini kolaylatran yeni kanallar aarak gz tansiyonunu %25-30 orannda drrler. En nemli avantajlar kalp ve akcier gibi i organlar zerinde yan etkiler oluturmamalardr. Ancak gzde kzarklk, kirpik uzamas ve renkli tabaka olan irisin renginin koyulamasna neden olabilirler. Ayrca katarakt ameliyat sonras erken dnemde (ilk alt ay) kullanlmalar durumunda makulada (sar noktada) dem oluturabilirler. Yine veit dediimiz gz rahatszl bulunan hastalarda da kullanlmalar sakncaldr.

Etkinlik asndan ikinci srada beta blokerler bulunur; bunlar gz ii svsnn kn deil de gze giriini (yapmn) azaltarak gz tansiyonunu %20-25 orannda drrler. Bu molekller gzde nemli bir yan etki oluturmazlar, ancak kalpte tekleme, nabz saysnda azalma ve nefes darl gibi yan etkileri grlebilir. Bu nedenle kalp yetmezlii ya da astm bronit durumlarnda kullanlmamalar gerekir.

Etkinlikleri daha dk olup yukardaki ilalara yardmc olarak kullanlan iki farkl ila grubu daha vardr ancak bunlarn etkisi nispeten zayf olup %15i amaz. Bu nedenle ilk seenek olarak deil; dier ilalara yardmc olarak kullanlrlar.

Farkl gz damlalar birlikte kullanlsa bile genellikle gz tansiyonu %40tan fazla drlemez. Bu nedenle rnein gz tansiyonu 35 olan bir gzde elde edilecek maksimum d 35 40/100 = 14 olacaktr, tansiyon 21e inecektir; eer bu gzde hedef olarak 17 seilmise damla tedavisi ile buna ulalamayacaktr. Bu nedenle, damla tedavisi ncesi gz tansiyonu 35 ve zerindeki glokom hastalarnda genellikle ameliyat yapyoruz.

Etkili bir tedavi iin gz damlasnn doru bir ekilde uygulanmas gerekir.
Glokom damlalar mutlaka yatar pozisyonda damlatlmaldr. Damlatma esnasnda gz kapaklar iyice almal ve damlann gz iine gittiinden emin olunmaldr. Eer damla gz iine gitmediyse istenen etki tam olarak salanamayacaktr. Bu durumda mutlaka ikinci bir damla daha damlatlmaldr. Her iki gze de damla damlatldktan sonra gzler kapatlmal ve gz pnarlarna baslarak bir ya da iki dakika beklenmelidir. Damlann ayakta konmas ve gzn kapatlmamas ila etkinliini drecektir.


Damla tedavisi doktor tarafndan nerildii dozda srekli olarak ve hi aksatmadan uygulanmaldr.

Damla tedavisinde hastann uyumu ok nemlidir. Yaplan aratrmalar pek ok glokom hastasnn gz damlalarn damlatmay zaman zaman aksattn gstermitir. Bu nedenle glokom tedavisi iin gnde sadece bir kez uygulanan damlalar ilk tercih olarak kullanyoruz. Bazen birden fazla ilac birlikte kullanmak gerekebilir. Ancak unutulmamas gereken husus udur: damla says ne kadar artarsa hastann ilalarn atlamas ihtimali de o kadar artmaktadr.


Glokom damlalar allerji, batma, yanma, kzarklk ve grmede bulanklk oluturabilirler.

Bu gibi durumlarda o damla deitirilmelidir, nk hasta zaten yan etkisi olan ilac kullanmaya istekli olmayacaktr. la deitirilirken de genellikle baka bir grup ila tercih edilmelidir. nk ayn grup iindeki ilalarn yan etkileri de benzerdir. Ameliyat bu tr glokom hastalarnda mutlaka bir tedavi seenei olarak akla gelmelidir.

Glokomda lazer tedavisi ne zaman ve kimlere uygulanyor?


Dar al glokomda lazer ilk seilmesi gereken tedavi yntemidir.
Bu zel glokom trnde gz ii svsnn gz iinde dolam ile ilgili bir sorun vardr, genellikle hipermetrop olan bu gzler nispeten ksa olup gz mercekleri normale gre kaln ve n kamara dediimiz odacklar dardr.


Dar Al Glokomda Laser Tedavisi

Arka kamarada (odackta) retilen sv yeterli miktarda ne geemez ve irisin (renkli tabaka) arkasnda birikerek onu ne doru bombeletirir ve svnn gz terk ettii kanallarn azlarnn kapanmasna neden olur. Lazer iridotomi denen tedavi ile iriste kk bir delik alr (ekil 1), bu delik ikinci bir gz bebei gibi ilev grr. Bylece gz ii svsnn bozulmu olan dolam dzeltilir, odalar aras gei salanarak iristeki ne doru bombeleme ortadan kaldrlr ve boaltm kanallarnn az alm olur. lem damla anestezisi ile oturur vaziyette muayene odasnda (ameliyathanede deil) gerekletirilir, bir iki dakikada tamamlanr, gz kapatlmaz. nemli bir yan etkisi yoktur. lem srasnda ve sonras minimal ar, batma grlebilir.

Lazer tedavisi ak al glokomda da uygulanabilir.
Gz ii svsnn gz terk ettii kanallar zerine lazer uygulanarak svnn daha hzl bir ekilde knn salanmas amalanr. lem Lazer trabekloplasti (ALT ya da SLT) olarak adlandrlr. Lokal anestezi ile yaplan arsz bir giriimdir. Birka dakika srer, gz kapatlmaz. lem sonras minimal batma olabilir. nemli yan etkisi yoktur. Ancak SLT ile elde edilen gz tansiyonu d ortalama iki yl iinde ne yazk ki ortadan kalkar ve gz tansiyonu tekrar ykselie geer. SLT tedavisi damla tedavisine alternatif veya damlalara yardmc bir tedavidir, kesinlikle ameliyat tedavisinin yerini tutmaz ve bu tedaviyle glokomun tamamen ortadan kalkt doru deildir. Bu durum mutlaka glokom hastalarna anlatlmal ve gereki olmayan beklentilere girmeleri nlenmelidir.

Glokom ameliyatlar nasl uygulanr? Riski var mdr?
Glokom tedavisinde ameliyatlar ilalara ve lazere gre ok daha etkilidir. Ameliyat tedavisi gz tansiyonunda ortaya kan ve gnn deiik saatlerinde grlen tansiyon ykselmelerini nlemek iin de damla tedavisine gre ok daha etkilidir. Birden fazla gz damlas kullanld halde gz tansiyonu istenildii kadar drlemeyen (hedef gz tansiyonuna ulalamayan) ve grmesi giderek azalan glokomlu gzlerde mutlaka glokom ameliyat yaplmaldr.

Glokom ameliyat tekniinde son yllarda nemli gelimeler olmutur. Eskiden yaplan glokom ameliyatlar gz tansiyonunu genellikle ar ve kontrolsz olarak dryordu, bu da ameliyat sonras grme keskinliini azaltp hastay mutsuz etmekteydi. Gvenli trabeklektomi tekniinde ise gz tansiyonunu ameliyattan sonra kademeli bir ekilde drme ve istenilen dzeye getirme olana salanmtr.

Bunu ameliyattan sonraki ilk iki hafta iinde diki ayarlamalar ile salamaktayz; bylece hastalarda erken devrede tansiyon ar olarak drlmedii iin kanama riski ok azalmaktadr. Baz hastalarda ameliyat sonras erken devrede grmede geici olarak bir azalma olabilir, ama genellikle uygun tedavi ve zamanla tekrar ameliyat ncesi seviyeye geri dnmektedir. Baz hastalarda gzlk camlarnda deiiklik gereksinimi olabilmektedir. Baar oran yksektir (baknz. Glokom ameliyat).

 

 

 

 

 
Göz Tansiyonu Nedir? Göz Tansiyonu Tehisi Göz Tansiyonu
Tedavileri
ocuklarda
Glokom
Göz Tansiyonu Ameliyatlar Glokom
Katarakt
Glokom'da Endoskopik
Lazer Tedavisi
Glokom'da (Göz Tansiyonu'nda) Stent Tedavisi
 
Bu sitedeki bilgiler ticari kayg tamakszn bilgilendirme amaldr
Bu site salk hizmeti vermez, bilgiler tan ve tedavi iin kullanlmaz